รายการแข่งขันกีฬาขี่ม้า DRESSAGE ศิลปะการบังคับม้า Dressage คืออะไร? Dressage (เดรสซาจ) เป็นคำภาษาฝรั่งเศสที่มีความหมายว่า “การฝึก” (Training) เป็นหนึ่งในประเภทกีฬาขี่ม้าที่ได้รับการรับรองจากสหพันธ์ขี่ม้านานาชาติ (International Federation for Equestrian Sports: FEI) โดยมุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพของม้าและผู้ขี่ให้สามารถทำงานร่วมกันได้อย่างกลมกลืน ผ่านการฝึกฝนอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ม้าแสดงความสามารถตามธรรมชาติได้อย่างเต็มศักยภาพ
หัวใจสำคัญของ Dressage คือการพัฒนาม้าให้เป็น “Happy Athlete” หรือม้าที่มีความสุขในการทำงาน มีความสงบ ผ่อนคลาย นุ่มนวลคล่องแคล่ว เชื่อมั่น และตอบสนองต่อคำสั่งของผู้ขี่ได้อย่างเป็นธรรมชาติ สะท้อนถึงความเข้าใจและความไว้วางใจระหว่างม้ากับผู้ขี่อย่างแท้จริง
รูปแบบการแข่งขัน (Competition Format) นักกีฬาจะต้องจดจำและบังคับม้าให้ปฏิบัติตามท่าทางที่กำหนดไว้ โดยมีท่าพื้นฐาน คือ การเดิน Walk การวิ่งเรียบหรือ Trot และการวิ่งขโยก Canter นักกีฬาจะต้องแสดงความถูกต้อง แม่นยำ และแสดงให้ถูกต้อง โดยแต่ละท่าจะมีคะแนนเต็ม 10 คะแนน แล้วนำมาคิดเป็นคะแนนรวมการคิดคะแนน การแข่งขัน Dressage ปกติ ผลคะแนนสุดท้ายจะแสดงเป็นเปอร์เซ็นต์ (%) โดยมีเกณฑ์คร่าว ๆ ของการให้คะแนนในแต่ละท่าทางหรือแต่ละเกณฑ์ ดังนี้
10 = Excellent
9 = Very good
8 = Good
7 = Fairly good
6 = Satisfactory
5 = Marginal
4 = Insufficient
3 = Fairly bad
2 = Bad
1 = Very bad
0 = Not executed
ผู้ชนะหรือทำคะแนนได้ดี คือผู้ที่แสดงออกถึงทักษะและคุณภาพของม้าได้อย่างยอดเยี่ยม ซึ่งประกอบด้วย
• ความแม่นยำ (precision) และความกลมกลืน (harmony) ระหว่างม้า-ผู้ขี่
• คุณภาพของก้าว (freedom and regularity of the paces)
• แรงขับเคลื่อนหรือพลังจากขาหลัง (impulsion) ที่ส่งผลให้ขาหน้าเบาและม้าเคลื่อนไหวได้อย่างคล่องตัว
• การยอมรับบังเหียน (submission) ม้าตอบสนองต่อคำสั่งของผู้ขี่อย่างเต็มใจและผ่อนคลาย โดยไม่แสดงความตึงเครียดหรือการต่อต้าน
• การนำเสนอ (presentation) ภาพรวมของการแสดง การเลือกดนตรีและการตีความ รวมถึงการแต่งกาย
ซึ่งแสดงถึงความเคารพในกีฬา
ผู้แข่งขันจะต้องบังคับม้าของตนปฏิบัติตามคำสั่ง (Test) เช่น การเปลี่ยนฝีเท้าม้าในการวิ่งตามจุดบังคับต่าง ๆ ในสนามแข่ง ลักษณะการก้าวของม้าที่ผู้ขี่จะต้องบังคับม้า ให้มีความสวยงามและถูกต้อง ตามหลักเกณฑ์ของสมาพันธ์ขี่ม้านานาชาติ (FEI) นักกีฬา ที่ทำคะแนนสูงสุดถือว่าเป็นผู้ชนะ
Dressage จึงเป็นกีฬาที่ผสมผสานระหว่างศาสตร์แห่งการฝึกฝนและศิลปะแห่งการเคลื่อนไหวอย่างลงตัว
ทุกท่วงท่าที่ปรากฏในสนามแข่งขันเกิดจากการฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง ความอดทน และความเข้าใจซึ่งกันและกันระหว่างม้ากับผู้ขี่ ความสง่างามที่ผู้ชมได้เห็นจึงไม่ได้เกิดขึ้นเพียงชั่วขณะ แต่เป็นผลลัพธ์จากความร่วมมือของนักกีฬา ม้า ผู้ฝึกสอน และทีมงานเบื้องหลัง ที่ร่วมกันพัฒนาศักยภาพของม้าให้สามารถแสดงความสามารถได้อย่างเต็มที่ โดยคำนึงถึงความสุขและสวัสดิภาพของม้าเป็นสำคัญ ซึ่งการแข่งขันศิลปะการบังคับม้า (DRESSAGE) ภายในงาน Princess’s Cup Thailand 2026 จะจัดขึ้นในวันที่ 23 - 25 พฤศจิกายน 2569 ณ กองพลทหารม้าที่ 2 รักษาพระองค์ กรุงเทพมหานคร (สนามเป้า)